No-matoe saus (paleo & nachtschadevrij)
Deze No-matoe saus is een rijke, rode saus zónder tomaat, volledig paleo en nachtschadevrij. De kleur komt van rode biet, terwijl wortel, bleekselderij en ui zorgen voor die diepe, hartige basis die je normaal van tomatensaus verwacht. Met knoflook, citroensap en Italiaanse kruiden krijg je een verrassend volle en “tomatige” smaak, maar dan zonder tomaat, paprika of andere nachtschades. Perfect als basissaus voor “pasta”, ovenschotels, gehaktballetjes, pizza of als saus bij groente en vlees.
Ingrediënten voor 8 personen
- 4 witte uien
- 2 rode uien
- 9 stengels bleekselderij
- 8 wortels
- 250 g voorgekookte bieten plus het sap uit de verpakking
- 5 tenen knoflook
- 5 el citroensap
- 2 el gedroogde oregano
- 2 el gedroogde peterselie
- 2 el Italiaanse kruiden
- 1 liter water
- Zout en peper naar smaak
- Optioneel: 2–3 (paleo-vriendelijke) bouillonblokjes
- Optioneel: 2 el honing
- Vet om in te bakken (bijv. olijfolie, kokosolie of ghee)
Bereiding
- Groenten voorbereiden
- Pel de uien en snijd ze grof.
- Was de bleekselderij en snijd in boogjes.
- Schil de wortels en snijd in plakjes of blokjes.
- Snijd de voorgekookte bieten in stukken (het sap bewaar je).
- Pel de knoflooktenen en hak grof.
- Basis aanzetten
- Verhit een ruime (soep)pan op middelhoog vuur met een flinke scheut olie of een lepel ghee/kokosolie.
- Voeg de witte en rode ui toe en bak 5–7 minuten tot ze glazig en lichtbruin beginnen te worden.
- Bleekselderij en wortel meebakken
- Voeg de bleekselderij en wortel toe.
- Bak dit 5–10 minuten mee, zodat de groente wat zachter wordt en licht karamelliseert.
- Knoflook en kruiden toevoegen
- Voeg de knoflook, oregano, peterselie en Italiaanse kruiden toe.
- Bak 1–2 minuten mee tot alles lekker geurt.
- Bieten en vocht erbij
- Doe de stukken biet in de pan en giet het bietensap erbij.
- Voeg nu 1 liter water toe en de citroensap toe.
- Gebruik je bouillonblokjes, verkruimel er dan 2–3 doorheen en roer goed door.
- Gebruik je honing, dan mag je deze nu ook toevoegen.
- Laten pruttelen (hoe langer, hoe smaakvoller)
- Breng het geheel aan de kook, draai daarna het vuur laag.
- Laat de saus met de deksel op de pan zachtjes pruttelen.
- Minimaal 25–35 minuten, maar je kunt hem gerust tot 1,5 uur laten staan.
- Hoe langer hij rustig pruttelt, hoe rijker en smaakvoller de saus wordt. Roer af en toe.
- Zout en peper
- Haal de pan van het vuur.
- Proef of de smaken in balans zijn.
- Breng royaal op smaak met zout en peper.
- Saus pureren in de blender
- Laat de saus eerst een beetje afkoelen.
- Schep de groenten met wat vocht in porties in de blender.
- Blend tot een volledig gladde saus.
- Voeg eventueel nog wat extra kookvocht toe als de saus té dik is.
- Is hij juist te dun? Doe de saus terug in de pan en laat zonder deksel nog even inkoken.
- Proeven en finetunen
- Proef en voeg indien nodig nog extra citroen, kruiden, zout of peper toe.
Sinds ik geen tomaten meer kan verdragen, voelde het alsof ik een hele categorie aan gerechten moest missen. Geen bord “pasta met rode saus” meer, geen ovenschotels met een smeuïge laag, geen kruidige saus bij mijn gehaktballetjes. Alles waar normaal tomatensaus in ging, verdween langzaam uit mijn keuken.
Tot ik met deze No-matoe saus begon te experimenteren.
Inmiddels gebruik ik deze saus overal voor waar vroeger tomaat in zat: als basissaus voor “pasta”, bij gehakt, over groente uit de oven, als saus bij kip en zelfs als “pizzasaus” op een glutenvrije bodem. Het fijne is dat hij paleo, nachtschadevrij én goed in porties in te vriezen is, zodat ik altijd een voorraadje heb.
Voor mij voelt deze saus echt als een kleine gamechanger: ik kan weer genieten van gerechten die ik jarenlang heb gemist, maar dan volledig tomaatvrij én passend binnen mijn manier van eten.